Meerjarenklus station Middelburg van start; bovenverdieping straks ook weer toegankelijk

Middelburg - De stationschef had vroeger een riante woning met uitzicht op de Lange Jan bovenin het stationsgebouw in Middelburg. Wanneer dit Rijksmonument uit 1872 over enkele jaren in ere is hersteld, komt ook de eerste verdieping weer in gebruik. Tot die tijd staat de langverwachte vernieuwing van het stationsgebied op het programma. 

Door Britta Janssen

De Nederlandse Spoorwegen (NS), spoorbeheerder Pro Rail en de gemeente Middelburg vernieuwen de komende jaren samen het gebied. NS is verantwoordelijk voor het stationsgebouw, Pro Rail voor de perronkap, het perron en de reizigerstunnel en de gemeente voor het stationsplein.

Perronkap

Het stationsgebouw wordt gerestaureerd en slimmer ingedeeld, de perronkap en voetgangerstunnel worden opgeknapt en het stationsgebied wordt vernieuwd en vergroend. NS heeft een vergunning aangevraagd voor de restauratie van het stationsgebouw. Die vergunning ligt nu ter inzage. 

Pro Rail demonteert tot begin december de perronkap. Die wordt elders gerestaureerd en, naar verwachting, in 2027 teruggeplaatst. “De glazen lichtstraat boven het perron wordt uitgebreid om meer zonlicht door te laten”, vertelt manager Mark van Velp van Pro Rail. “Ook wordt het perron naast het stationsgebouw opgehoogd voor een gelijkvloerse in- en uitstap van de trein.” Bij spoor 2 is dit al gebeurd.

De werkzaamheden vinden veelal plaats, terwijl het station in gebruik is, maar dit weekeinde en van donderdag 4 december 1.00 uur tot maandag 8 december 2.00 uur ligt het treinverkeer stil. Dan moeten reizigers de bus nemen en dat levert dertig minuten extra reistijd op.

Stationsgebouw

NS zoekt een aannemer die in de loop van volgend jaar aan het stationsgebouw kan beginnen. Dat krijgt aan de buitenkant de oorspronkelijke kleur terug. “Daarvoor moeten er meerdere verflagen worden verwijderd”, vertelt architect Maaike Waaldijk van 1m98 Architecten, een erkend bureau voor restauraties. “Dan komt er waarschijnlijk een nuance van de kleur die we nu zien boven. Dat is een typische eind negentiende-eeuwse kleurstelling.”

Het gebouw krijgt een andere indeling. Aan de kant van de voetgangerstunnel komt een horecagelegenheid waar reizigers ook binnen kunnen wachten op de trein. De overige ruimtes, op de begane grond en eerste verdieping, worden met oog voor de traditionele uitstraling opgeknapt en verhuurd. Aan wie, dat is nog niet bekend. Remco Dijkmans van NS vertelt dat ze het liefst in zee gaan met huurders die voor reuring in het gebouw zorgen. “Bijvoorbeeld een boetiekhotel of een gebruiker met een sociaal maatschappelijke functie, zoals de GGD.” Een onderwijsinstelling is ook denkbaar.

Herinneringsplaquette

De Middelburgse wethouder Carla Doorn vertelt dat er veel vragen leven over het behoud van de Joodse herinneringsplaquette in het stationsgebouw. Hierover laten de samenwerkende partners weten dat deze plaquette tijdens de restauratie, in overleg met de Joodse gemeenschap, bewaard wordt in de bibliotheek in Middelburg en daarna terugkomt in het gerestaureerde gebouw.

Geschiedenis

Ook wordt in het stationsgebouw de fietsenstalling vernieuwd en uitgebreid. De aanbouw uit 1930 verdwijnt om de oorspronkelijke gevel te herstellen. 

Waaldijk benadrukt dat er bij de restauratie terughoudend gewerkt wordt. “We grijpen alleen in als dat technisch of functioneel noodzakelijk is. We verduurzamen waar het monument dit toelaat. We isoleren het dak, de vloer en de beglazing.” Op de eerste verdieping worden bijvoorbeeld de karakteristieke paneeldeuren behouden. De oude badkamer (!) wordt een toilet.  

Waaldijk vindt het een buitenkans om aan een Rijksmonument als het Middelburgse stationsgebouw te werken. “Je ziet de geschiedenis hier tot leven komen”, zegt ze in de voormalige wachtkamer voor de tweede klasse, die waarschijnlijk weer eenzelfde functie met horeca krijgt. “De oorspronkelijk hoge doorgangen en gevel zijn hier straks weer zichtbaar.”

Stationsplein

Het stationsplein, waar verschillende vervoersvormen samenkomen, krijgt een nieuwe uitstraling met groen en bestrating in de ‘Middelburgse mix’. Het beton maakt plaats voor paarsrode klinkers, die duurzamer zijn dan beton. De buitenruimte wordt groener, met bomen, bloemen en perken en ruimte om te zitten. Verder komen er zo min mogelijk elementen om verrommeling tegen te gaan. “Met versobering romdom het stationsgebouw komt de restauratie goed tot zijn recht”, aldus Waaldijk.

Voetgangerstunnel

Voor het opknappen van de voetgangerstunnel loopt de aanbesteding. “De wateroverlast in de tunnel wordt aangepakt”, vertelt stedenbouwkundige Robbert Lancel van de gemeente Middelburg. “De reizigerstunnel krijgt een nieuwe trap. De knik gaat eruit en dan loopt de tunnel recht. Dat vergroot ook de veiligheid, omdat je zo beter in de tunnel kunt kijken voor meer overzicht.”

Het aangrenzende busstation wordt later vernieuwd, aldus Lancel. “Het plan hiervoor moeten we nog maken.”

Overlast

De samenwerkende partijen proberen de overlast zoveel mogelijk te beperken. Wanneer het treinverkeer moet worden stilgelegd voor werkzaamheden, kondigt Pro Rail dit aan.