Grafmonument ambachtsheer Lambrechtsen hersteld

wo 4 feb, 17:04 Algemeen

Ritthem - Het ruim tweehonderd jaar oude graf van de voormalige ambachtsheer van Ritthem, Nicolaas Cornelis Lambrechtsen, is in ere hersteld. In de tuin van de Hervormde kerk in Ritthem is vrijdag bij het opgeknapte grafmonument een informatiebord onthuld. Het geeft bezoekers een beeld van de vooraanstaande bestuurder en wetenschapper die zich sterk verbonden voelde met Vlissingen en Ritthem. Tijdens de bijeenkomst voorafgaand aan de onthulling schetsten de sprekers ook een levendig beeld van ‘N.C.’, in 1752 geboren in Vlissingen en in 1823 gestorven in Middelburg. “In de tweede helft van de achttiende eeuw was Vlissingen een gespleten stad met twee gezichten”, vertelde professor Dirk Kolff. “N.C. maakte zich sterk voor verzoening.”

Door Britta Janssen

Na een proces van bijna twee jaar, vol overleg, financiën regelen, een aannemer zoeken en het herstelwerk uitvoeren, is de restauratie voltooid. De nazaten zijn er blij mee en de kerkgemeente ook, want zij zagen het grafmonument achteruit gaan.

De wens voor herstel was er en Nicoline Beck heeft er uiteindelijk de aanzet voor gegeven. Als klein meisje was zij in 1966 diep onder de indruk van het graf van haar verre voorouder. “Er stond een hek omheen, dus dat moest wel van een heel belangrijk persoon zijn”, vertelde Beck afgelopen najaar tijdens de restauratie, waarvoor ze zich onder meer met Jos Lambrechtsen, de huidige ambachtsheer van Ritthem, heeft ingespannen.

‘Levensberichten’

“N.C. leefde in een bewogen tijd, met de Franse Revolutie”, illustreerde Jos Lambrechtsen vrijdag. Omdat er meerdere Lambrechtsen zijn, verwezen de sprekers naar Nicolaas Cornelis als N.C. “Het heeft maar een haar gescheeld of we spraken nu allemaal Frans.”

N.C. hield een dagboek bij. “‘Levensberichten’ heette het. Zijn kinderen moesten dat na zijn dood vernietigen, maar dat is gelukkig niet gebeurd.”

Oude puzzel

De restauratie is mede gefinancierd door crowdfunding en een donatie uit het familiefonds Snouck-Hurgronje, waarvan Beck ook afstamt. Met daarna ook het vinden van een gespecialiseerde aannemer kwam het project op stoom. De aannemer heeft het graf opgeknapt en daarbij zoveel mogelijk de historische authenticiteit behouden.

Het keldergraf bestaat uit twee compartimenten. Eén ervan is leeg, bleek tijdens de werkzaamheden. Daarmee is een oude puzzel opgelost, want door haar archiefonderzoek was bij Beck de vraag gerezen of de twee ongetrouwde schoonzusters van N.C. waren bijgezet. Zijn echtgenote was eerder al overleden en begraven in Middelburg.

N.C. - niet te verwarren met zijn oom A.P. Lambrechtsen, de ambachtsheer naar wie de Lambrechtsenstraat in Ritthem is vernoemd - beheerde de ambachtsheerlijkheid Ritthem. Die erfde N.C. in 1815. “Hij was een goed bestuurder, groot geleerde en een gewaardeerd en gerespecteerd mens”, aldus Beck, die terugvond dat haar voorvader graag in Ritthem begraven wilde worden. “Hij was grootmoedig en menslievend. Hij ging respectvol met andere meningen om en kwam op voor de vrijheid en gerechtigheid van het land.”

‘Bolleboos’

Beck, die in Nijmegen woont, sprak vrijdag ook. “Nicolaas is geboren aan het Dok in Vlissingen.” Hij ging rechtsgeleerdheid studeren en promoveerde in 1773. “Hij was een echte bolleboos”, typeerde Beck. Haar voorouder ontwikkelde zich tot een man van aanzien; rechtsgeleerde, historicus, politicus en wetenschapper. Hij bekleedde hoge functies en schreef talrijke historische publicaties. Vele daarvan zijn ondergebracht bij het Zeeuws Genootschap, waarvan hij in 1776 voorzitter werd.

In 1787, net voor de Franse Revolutie, was N.C. een gematigd patriot in een hoofdzakelijk oranjegezind Vlissingen. “Door de woelige tijden verliet hij zijn geliefde Vlissingen en ging in Middelburg wonen”, aldus Beck, die werkt aan een biografie over hem. Door zijn open en liberale houding kwam hij in ingrijpende situaties terecht. Zo is zijn huis geplunderd en werd hij gegijzeld. “Na zijn overlijden is hij in meerdere lofdichten beschreven als een bescheiden man die de waarde van zijn werk onderschatte. Ik vind het mooi dat zijn verhaal wordt behouden voor de eeuwigheid.”

Verzoening

Professor Kolff was uitgenodigd om een voordracht te houden, omdat hij een boek heeft geschreven over Frans Naerebout, een tijdgenoot van Nicolaas Cornelis. Frans en Jacob Naerebout redden op spectaculaire wijze schipbreukelingen in de Rede van Vlissingen in de tijd dat Vlissingen een gespleten stad was. “N.C. begreep dat zeehelden eenheid in de stad konden scheppen en hij heeft prachtig bekokstoofd dat de Naerebouts een prijs zouden krijgen. Bij een grote bijeenkomst in Vlissingen werden ze gehuldigd. N.C. haalde er alles uit wat mogelijk was voor verzoening in de stad.”

‘Vertrouwen in toekomst’

Als vice-voorzitter van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen wilde Hannie Kool-Blokland Nicolaas Cornelis Lambrechtsen vrijdag graag gedenken. “Hij is zo’n veertig jaar met hart en ziel voorzitter geweest van het genootschap. Hij heeft het in leven gehouden en tot bloei gebracht. Ik weet niet of het anders nog zou hebben bestaan. Hij heeft veel bijgedragen, in de vorm van publicaties en schenkingen. Kwalificaties als bedaard, scherpzinnig en bekwaam kom je vaak tegen over hem. Hij werd gevraagd voor landelijke vertegenwoordigingen en staatsbetrekkingen, maar hij wilde graag onder de radar en in Zeeland blijven en aan zijn studies werken. N.C. had een onwrikbaar vertrouwen in de toekomst. Laten we dat meenemen.”

‘Mooie dag voor ons erfgoed’

Burgemeester Bas van den Tillaar van de gemeente Vlissingen feliciteerde Beck, haar familie en Ritthem met het mooie resultaat van de restauratie. “Bijzonder dat deze wetenschapper en vrijdenker zo verbonden was met Ritthem. Dat het graf, met het verhaal en de personen, behouden blijft, maakt dit een mooie dag voor ons erfgoed. Het geeft een extra reden om Ritthem te bezoeken en nader kennis te maken met Nicolaas Cornelis Lambrechtsen.”